MAANDAG 11 APRIL
Onze twaalfde week begint, wat zijn we al lang onderweg! hebben echt niet het gevoel dat we al zo lang weg zijn, het is heel fijn af en toe kinderen en kleinkinderen via Skype te zien en te horen anders zouden we het nooit zo lang uithouden.
We gaan weer een stukje noordelijker een plekje zoeken. We gaan eerst nog even kijken bij het winkeltje op camping Atlantic Park, daar hadden ze volgens Adrie en Joke mooi aardewerk. Vrijdag toen we weggingen was het winkeltje de hele dag gesloten en vandaag is het nog niet open, jammer! Overal voor de kust zien we de blauwe vissersbootjes en op het strand staan mensen met plastic zakken te wachten tot de bootjes aan land komen, de gevangen vis wordt ter plekke verkocht.
De prachtige route langs de kust brengt ons eerst naar de in de bananenvallei gelegen stadje Tamari aan de delta van de rivier de Tinkert. Er is soek in Tamri, het is hartstikke druk in het dorp. Overal hangen de grote trossen bananen die hier in grote aantallen groeien, het zijn kleine maar heerlijk zoete banaantjes. We zien maar een paar vrouwen, het zijn voornamelijk mannen die hier rondlopen en in de soek inkopen doen. Het is nog een puur dorp zoals dat er waarschijnlijk 50 jaar geleden of nog langer geleden ook uitzag.
Het is heerlijk om hier rond te lopen, de sfeer te proeven en te zien wat er allemaal wordt aangeboden, het is wel bijna op elke soek hetzelfde maar toch, het blijft een bijzondere ervaring voor ons Europeanen. Op de markt ook nog 6 eieren gekocht en die worden hier op een heel bijzondere manier verpakt, eerst gaan er houtkrullen in een plastic zakje en daar leggen ze de eieren in, heel vernuftig, kleine treesjes zoals wij die kennen hebben ze hier niet, maar dit werkt ook prima en de eieren arriveren heel in de camper.
In eerste instantie zijn we de enige toeristen die hier rondlopen, heerlijk, maar net als we teruggaan wordt er een buslading vol toeristen gedropt en de oorspronkelijk sfeer is snel verdwenen als zij zich tussen de bevolking dringen. Zijn wij heel zorgvuldig in het vragen of we een foto mogen maken, meestal mag het niet maar soms lukt het ons wel, zij doen het anders, ze doen het gewoon en dat wordt ze niet altijd in dank afgenomen.
Na Tamari zien we eerst nog even de zee en daarna rijden we over een mooie slingerroute door een heuvelachtig landschap dat vol staat met de inmiddels zeer bekende arganbomen, overal zitten ze boordevol met gele vruchten maar kennelijk zijn ze nog niet rijp genoeg voor de geiten. Opeens staat er langs de kant van de weg een jongen te zwaaien en te wijzen en ja hoor, daar zitten de geiten hoog in de boom om de vruchten en de blaadjes te eten. Wat een bijzonder gezicht is dit en natuurlijk leggen we dit weer vast.
We rijden door kleine dorpjes met overal kleine winkeltjes waar ze arganproducten verkopen. Tussen Tamanar en Smimou staan langs de kant van de weg tientallen stalletjes met olie, honing en verzorgingsproducten waarin arganolie verwerkt is, ze verkopen er ook een soort amandelpasta en dat ziet er uit als pindakaas. Voor mijn broer die imker is, kopen we in zo’n stalletje een potje Arganhoning, volgens ons kun je dat beslist niet kopen in Nederland en hopen maar dat het hem zal smaken.
Rond de middag breekt de zon weer door en wordt het tijd om ergens ons kampement op te slaan. Na Smimou gaan we naar de kust naar Sidi-Kaouki. De weg er naar toe is één auto breed maar er zijn wel brede bermen die dienst doen als uitwijk mogelijkheid, niet dat de Marokkanen daar vaak gebruik van maken, maar ze zijn er wel! Camping Sidi-Kaouki Beach is een mooie camping met restaurantje, broodjesservice, schoon sanitair, lekkere warme douches en op ongeveer 100 meter van het strand, prima plek.
DINSDAG 12 APRIL
De broodjesservice komt met een ezel en staat om kwart voor acht voor de deur, zo hebben ze nog nooit bij ons het brood bezorgd! We blijven vandaag in Sidi-Kaouki en maken er een huishoudelijk evenement van, bedden verschonen, wasje doen etc. etc. en verder doen we het lekker rustig aan, de harde schijf weer even een rust momentje gunnen.
’s Middags een wandelingetje naar het zeer toeristische dorpje dat slechts 120 inwoners telt. Alles staat in het teken van het toerisme en vooral windsurfers zie je hier het hele jaar door, er is dan ook een zeer groot aanbod aan hotels en (petit) restaurantjes. Je kunt hier ook paardrijden of een quad huren, maar ook een ritje maken op één van de vele dromedarissen die gezadeld klaar staan om te worden bestegen. We lopen terug over het strand, een giga strand, kilometers lang en zeker twee honderd meter breed.
WOENSDAG 13 APRIL
Het is erg mistig en zo vochtig buiten dat er een laagje water op de tafel ligt, je zou haast denken dat het vannacht geregend heeft.De bakker met z’n ezeltje komt weer langs om brood te brengen en aan hem geven we de laatste kinderkleding die we nog hebben. Het enige dat we nu nog hebben is een telefoon en die kunnen we misschien nog wel weer gebruiken om ergens tegen ruilen. Gisteren een mooi bewerkt berbermes gekocht voor een klein prijsje, mijn oude telefoon en een T-Shirt.
Na het ontbijt gaan we weer rijden. Deze keer niet zover we gaan naar Essaouia z’n 20 kilometer noordelijker. Op diverse plekken langs de weg staan mensen te wachten op de grande taxi, de bus die langs komt of graag met je mee willen rijden. We nemen geen lifters mee, dat wordt afgeraden, negen van de tien keer gaat dat wel goed maar er zijn ook andere verhalen bekend. We blijven een paar dagen in deze omgeving willen zondag naar Had-Draâ, daar is één van de allergrootste markten van Marokko.
Zo'n twee kilometer voor Essaouira is rechts camping “Sidi Magdoul” en even verderop is links een mogelijkheid voor vrij kamperen, daar staat maar één camper, we houden wel van vrij kamperen maar dit vinden niks en gaan terug naar camping, niet dat de camping veel voorstelt maar altijd beter dan langs de doorgaande weg te staan. En zoals bijna overal, zijn we weer de enige Nederlanders! Net voor de ingang van de camping is een kleine potterie met een wel hele grote theepot in het assortiment.
Aan het begin van de middag gaan we op de fiets naar de stad, volgens onze reisgids is Essaouira Marokko’s meest aangename vakantieoord. Het is een 18de-eeuwse stad, omgeven door middeleeuws aandoende kanteelmuren. De witte huizen met de blauwe luiken, zuilengalerijen, houtwerkplaatsen, kunstgaleries, botenbouwers, sardinevissers en Norfolkdennen die alleen in zuivere lucht gedijen, vormen een kleurrijke en pittoreske achtergrond voor het strand en dat willen we zelf eens gaan bekijken.
We fietsen eerst naar de haven en bekijken daar de bedrijvigheid. Het havengebied bruist het grootste gedeelte van de dag van het leven, dagelijks brengt de vissersvloot de vangst van de dag binnen en hier worden de lokale houten vissersboten nog altijd met de hand vervaardigd, gelezen dat tien mensen daar een heel jaar mee bezig zijn, wat een klus!Jammer dat het nog steeds bewolkt is, mooie foto’s maken lukt echt niet, al geeft het ook wel weer een speciaal effect.
Wat een hoeveelheid vis wordt hier te koop aangeboden. Naast allerlei grote soorten liggen er ook duizenden kleine sardines te wachten om te worden opgegeten en honderden grote meeuwen zwermen erboven in de hoop een visje mee te pikken. Net buiten het havengebied nog even bij de grillstalletjes gekeken, daar kun je zelf je vis uitkiezen en dan ter plekke laten grillen, dat moet je een beleven, we gaan er nog een keer een visje eten.
We lopen de Medina in en komen terecht in één van de vele winkelstraatjes met de al even zovele souvenirwinkeltjes, wat een sfeertje, om verliefd op te worden, dit is genieten! Je kunt het zo gek niet bedenken of het is er wel te koop. We hebben de fiets bij ons en dat trekt wel de aandacht maar is niet erg handig, we gaan zeker nog een keer terug en laten de fiets dan buiten de stadsmuur staan. Iedereen is gek van onze fietsen en wil weten hoeveel ze hebben gekost, één keer wil iemand zelfs zijn dromedaris ruilen voor mijn fiets.
DONDERDAG 14 APRIL
Gelukkig heeft deze camping ’s ochtend weer lekker vers stokbrood, het is zelfs nog een beetje warm als we het opeten.Aan het eind van de ochtend weer op de fiets naar de stad en eerst weer even rondlopen in de bedrijvigheid in de haven, de vissersvloot loopt binnen en dat geeft een drukte van jewelste. Tientallen koelwagen wachten op hun lading, de een heeft nog meer haast om vol geladen te worden dan de ander. Je kijkt werkelijk je ogen uit en kunt bijna niet geloven hoe het er hier aan toe gaat.
Duizenden kratten met sardines komen uit de vissersboten die binnen zijn gevaren en daar wordt niet echt zachtzinnig mee omgegaan. Ze worden hardhandig op de kade gezet en daaromheen lopen jongens met plastic zakken en zodra er visjes uit de krat vallen wordt er driftig door iedereen gegraaid en snel in de zak gestopt, even verderop in de haven staan ze die visjes dan weer te verkopen. We staan met open mond te kijken, hebben er geen woorden voor, onbegrijpelijk!We komen even bij op het terras van Casa Vera op het grote plein en onder het genot van een lekkere verse jus d’orange laten we alles nog eens de revue passeren. Wat een belevenis.
We zetten de fietsen vast aan een hek en lopen de Medina weer in, dit keer willen we de houtsnijders gaan bekijken maar we komen niet ver. Al snel zien we een leuke galerie waar ze de in Safi gemaakte borden verkopen en omdat we toch al van plan waren een paar van die borden mee te nemen, we willen hier en daar nog wat weggeven, gaan we eens even binnen kijken. Na veel heen en weer bieden worden we het eens over de prijs en vertrekken we naar de camper met 6 borden in de fietstas. Morgen gaan we wel de houtwerkerssoek bekijken.
Terug op de camping worden we overvallen door twintig Nederlandse campers die met Vagebondreizen een rondreis door Marokko maken. De afgelopen weken bijna geen Nederlander tegengekomen en nu lijkt het wel een Nederlandse enclave, wat een gekrakeel! Zij zijn sinds 9 april in Marokko en toeren 5 weken door dit prachtige land. Lijkt ons helemaal niks in zo’n groep, we gaan er liever alleen op uit. Naast ons staan Theo en Leny uit Almere en daar krijgen we een leuk contact mee.
’s Avonds fietsen we nog een keer naar de stad, willen ook wel eens meemaken hoe het er dan uitziet. Het is er gezellig druk, de terrasjes zijn redelijk bezet en in de smalle straatjes van de Medina is het redelijk rustig, er hangt een ontspannen sfeertje. We hebben nu geen fietsen bij ons en dan loop je er toch wat relaxter doorheen en heb je meer gelegenheid even rond te kijken. Vanavond het na het eten het toetje overgeslagen, we maken het hier goed en eten een heerlijk Italiaans ijsje.
VRIJDAG 15 APRIL
Het is al vroeg rumoerig op de camping, de groep Vagebonders hanteert een andere tijd dan wij, wij zeggen dat het hier twee uur vroeger is dan in Nederland, zij zeggen één uur. We gaan het uitzoeken. De officiële wereldklok geeft ons gelijk, de klok die bij de receptie hangt geeft de Nederlanders gelijk. Sommige Marokkanen hanteren een officieuze zomertijd i.v.m. energiebesparing. Komen we lekker op tijd achter!
Nog een keer op de fiets naar het oh zo gezellige Essaouira. Eerst rijden we naar de andere kant van de medina en gaan daar rondkijken, hier is de soek waar vnl. Marokkanen rondlopen die daar op zoek zijn naar groente, fruit, brood, vlees, kruiden, kleding, schoenen etc. etc. Daarna fietsen we weer naar de meer toeristische kant van de medina en lopen daar nog weer een poosje rond en bekijken nu weer andere straatjes. Overal is volop houtsnijwerk te koop dat vervaardigd wordt van thujahout, afkomstig van een lokale conifeersoort.Dit was de laatste keer dat we naar de stad zijn geweest, morgen gaan we weer naar een andere plek. We waren nog van plan een keer een visje te gaan eten bij één van de grillrestaurantjes bij de haven, het komt er niet van, Simon z’n darmen zijn van slag en hij durft niet aan.
ZATERDAG 16 APRIL
We zijn al vroeg uit de veren, met zoveel herrie om je heen is het moeilijk slapen. De Vagebondgroep vertrekt en dat zullen we horen ook. De eerste vertrekt al om kwart voor zeven. Wij doen het wat rustiger aan en vertrekken om half tien, we hoeven niet zover vandaag, we gaan naar camping “Chez Alain” in Ounara, zo’n 20 kilometer ten oosten van Essaouira, vandaar uit willen we morgen naar die grote markt in Had-Draâ. Net de camping af zien we de eerste dromedarissen die al weer op weg zijn naar het strand.
We rijden deze keer over een saaie 4 baans weg met links en rechts langs de weg olijfbomen. De omgeving is bijna vlak en dat is anders dan we gewend waren in het zuiden. De mooie camping is snel gevonden, een oase van rust, veel bomen, bloemen en vogels. Aan het eind van de ochtend een rondje door het dorp gelopen, het is dat er een vierbaansweg door heen loopt met veel verkeer, het is de doorgaande weg van Essaouira naar Marrakesh, anders zou je je echt in de middeleeuwen wanen.
Het is een heel vies dorp, het stinkt er en overal ligt een dikke laag vuil op straat en dat ligt er al veel langer want het is behoorlijk aangekoekt. Het stikt er werkelijk van de hele kleine winkeltjes waar levensmiddelen worden verkocht. Het dorp heeft duidelijk een regionale functie, overal zien we kleine werkplaatsen met fietsenmakers, smeden en timmermannen, maar ook een hele leuke winkel met allemaal gevlochten dingen, van tassen tot parasols en van manden tot sofa’s. Wij kopen er een paar onderzetters voor de Tajines.ZONDAG 17 APRIL
Op naar de markt in Had-Draâ, we zijn er om 10.00 uur en overal ligt er al vlees op de gril, we hebben net het ontbijt op en de geur alleen is eigenlijk al te veel van het goede. Wat een markt, we lopen er een poosje rond en verbazen ons over wat hier allemaal te koop is, nog uitgebreider dan we tot nu toe gezien hebben. De groente en fruit markt beslaat een groot gedeelte en de broden die verkocht worden liggen hier op een doek gewoon op de grond.
Er is ook is een heel straatje met kappers die onder een tent hun klanten knippen en scheren.
Het is allemaal wel een zooitje, erg vies en heel erg stoffig en de paden liggen vol met troep en de mensen, ook hier zien we weer alleen mannen, zien er stoffig, ongewassen, ongeschoren en vies uit. We worden er een beetje onpasselijk van. De dierenmarkt zijn we maar niet eens opgegaan, kunnen ons wel een voorstelling maken hoe het er daar uitziet. We hebben het snel bekeken.
Terug in de camper komt Simon tot de ontdekking dat z’n telefoon gestolen is, achteraf het klassieke geval van afleiding en erg veel mensen om hem heen. Er zit een scheur in z’n broekzak waar de telefoon, dachten we, veilig was opgeborgen. Het is de eerste keer dat we zoiets meemaken, weten dat het kan gebeuren, houden er in het achterhoofd rekening mee en toch overkomt het je.
We verlaten met een kater Had-Draâ.We rijden eerst een stukje terug naar Essaouira en nemen dan de schilderachtige kustweg naar het noorden. Het is hier een vruchtbaar gebied, we zien op het land diverse graansoorten, mais, prei en uien. Op sommige akkers wordt driftig geploegd, twee ezels voor de ploeg en de landbouwer er lopend naast, je waant je in de jaren 20. Om één uur is het weer tijd om te stoppen, het is prachtig weer en we willen nog even genieten van de zon. We vinden een mooi plekje aan het strand in Souira Kédima.
Later op de middag een verkenningstochtje op de fiets gemaakt. Het dorp ziet er een beetje verlaten uit in deze tijd van het jaar. Rondom de haven zijn een paar winkeltjes en restaurantjes en die zien er al net zo vies uit als de markt van vanochtend, ook hier stinkt het niet zo weinig, snel wegwezen! Op de site van Adrie en Janny (www.onzecampersite.nl) gelezen dat in 2010 door het slechte weer de boulevard en de straat daarachter vol zand lagen. Nog steeds ligt er heel veel zand en er is nog niets opgeruimd, het zal er voorlopig nog wel blijven liggen!
Tijd om weer een stukje verder naar het noorden te trekken. Vandaag gaan we Safi bezoeken, dé stad van de pottenbakkers van Marokko. In de oude medina is een hele wijk met pottenbakkerswerkplaatsen "Colline des Potiers", hier worden de wereldwijd bekende tatjines, bloempotten, vazen en borden handmatig gemaakt en beschilderd. Ook maken ze hier de groene geglazuurde dakpannen die gebuikt worden voor paleizen en moskeeën.
In Safi gaan we eerst op zoek naar de Majane voor de broodnodige aanvulling van onze voorraad. De weg die aangegeven staat is opgebroken en van een aangegeven omleiding hebben ze hier nog nooit gehoord, we kunnen het even niet vinden en rijden verkeerd. We komen langs de vuilnisbelt van Safi, tussen het stinkende en rottende afval lopen mensen te zoeken naar iets bruikbaars of iets eetbaars, wij doen alles dicht en vergaan in de camper nog van de stank, wat een ellende als je in die afval hoop moet wroeten, verschrikkelijk!
We parkeren de camper dicht bij de haven en lopen de medina in, komen eerst langs de kleding en schoenen en dan bij de vele winkeltjes met het aardewerk, wat een onvoorstelbare hoeveelheid, tatjines, borden schalen, kleine potjes, kommetjes etc. Nog even om de hoek kijken waar nog meer staat en daar worden we aangesproken door een jongeman die ons de fabriek van z’n vader wil laten zien. Hij hoeft er niets voor te hebben zegt t’ie, maar dat geloven we natuurlijk niet. We spreken af dat we hem 10 dirham geven en dat vindt hij prima.
Hij loopt voor ons uit naar de werkplaatsen buiten de stadsmuur en laat ons alle facetten van het maken zien. Vanaf de brokken steen die aangevoerd worden tot aan het eindproduct. Heel mooi om te zien hoe dat allemaal in z’n werk gaat en we zijn verbaasd over de hoeveelheid werk dat er mee gemoeid is om van een brok steen een mooie schaal of pot te maken. Hij laat trots de gasovens zien, heel modern volgens hem, waarin tegenwoordig de potten worden gebakken, de oude houtovens worden jammer genoeg niet meer gebruikt, dat kost teveel hout.
Aan het eind komen we in één van vele de winkeltjes, waar het natuurlijk de bedoeling is dat we er iets kopen. Het is allemaal even mooi maar ook allemaal even duur, we zoeken drie mooie kommetjes uit met het originele berbermotief, als presentje krijgen we een leuk potje waarin een waxinelichtje past. Terug naar de camper komt de aap uit de mouw, de gids wil geen geld, hij wil schoenen of kleding en blijft maar zeuren. We geven hem het beloofde geld en een poloshirt en doen de camperdeur voor z’n neus dicht, wegwezen!
We rijden dus verder naar het noorden en lunchen eerst nog even met uitzicht op de haven van Safi, daar worden we belaagd door een horde brutale kinderen die allemaal en “stylo” willen, ze worden erg lastig en we denken erover om maar weer verder te rijden. Er stopt een auto achter ons en de bestuurder spreekt de kinderen aan en stuurt ze weg, vijf minuten later komt dezelfde auto weer langs en de bestuurder steekt z’n duim op en vraagt daarmee of alles oké is en dat is het.
Weer z’n mooie route langs de kust. We gaan even kijken bij Camping Plage El Beddouza, de camping is nergens te vinden, er is wel een soort bungalowparkje en geloof het of niet maar daar hebben de koeien bezit genomen van de vakantiehuisjes. De volgende camping op ons overzicht is in Oualidia, daar worden we al snel aangesproken door een parkeerwachter die ons verteld dat de camping gesloten is maar dat we voor 20 dirham langs de kade mogen staan en dat is een nog veel mooiere plek, hier hebben we een prachtig uitzicht op de lagune.
We waren van plan een rustdag te nemen maar buiten is het behoorlijk winderig en licht bewolkt, geen weer om buiten te zitten, we gaan dus weer verder. Terwijl we vertrekken ligt één van de twee bewakers nog lekker te slapen, de stoep, een matrasje en een dikke wollen deken, daar doet hij het mee. Gisteravond van een andere Nederlander gehoord dat de camping drie jaar geleden al is gesloten, vorig jaar kon je nog op de plek voor de camping staan, nu wordt op dat terrein een grote parkeerplaats aangelegd.
We blijven de kustweg volgen, de omgeving wordt steeds vlakker, tussen de weg en de zee ligt een prachtige delta met daarin een aantal zoutpannen. Het wordt voor ons steeds minder interessant, we zijn natuurlijk ook vreselijk verwend de afgelopen weken. Hoe noordelijker we komen hoe meer landbouwgronden er komen die vol staan met maïs, graan, aardappelen en groenten zoals wortelen, witte kool en bloemkool en er wordt momenteel volop geoogst.
Ook hier zien we regelmatig jongelui langs de kant van de weg hangen en zo het (goede?) voorbeeld van hun vaders volgen. Overal in Marokko kom je dat tegen, mannen die, denken we, niets anders te doen hebben dan de hele dagen zitten en met elkaar praten, het werkeloosheids percentage is dan ook heel groot in dit land. Het vervoer per ezel wordt steeds minder, er komen meer auto’s en af en toe zien we de brommer als pakezel in het straatbeeld.
We rijden dwars door El Jadida waar het heel erg druk is vanwege de markt en gaan verder op onze tocht naar het noorden. Na El Jadida heb je wat de natuur betreft niet meer zo door dat je in Marokko rijdt, het zou ook zo maar Spanje of Portugal kunnen zijn, dat geldt uiteraard alleen voor de natuur, aan de huizen, soms hele luxe villa’s, maar meestal schamele onderkomens en aan de bevolking zien we wel degelijk dat we nog in Marokko zijn.
In Dar-Bouâzza, zo’n 25 kilometer onder Casablanca stoppen we bij camping International Oasis, volgens ons is er hier al een paar jaar niets meer gedaan aan onderhoud, het onkruid staat hier en daar drie kontjes hoog, de verlichting laat het afweten, maar af en toe komt er water uit de kraan, de druk valt regelmatig weg, en zo kunnen we nog wel even doorgaan, jammer, het zou er zo mooi uit kunnen zien! Toch vinden we nog een leuk plekje lekker uit de wind, de stoelen gaan naar buiten en de rest van de dag genieten van de zon die weer volop aanwezig is.
We blijven een dagje in Dar-Bouâzza, gisteren een kleine tajine gekocht voor campergebruik en die gaan we vandaag uitproberen. Tweehonderd meter achter de camping is een grote weekmarkt, hadden we pas nog geschreven dat we markten moe zijn, vandaag komen we er niet onderuit, hebben nog en aantal ingrediënten nodig voor de tajine en gaan toch weer voor de bijl. Het is een grote ruim opgezette markt en het ziet er allemaal tien keer schoner, netter en verzorgder uit dan de markt in Had-Draâ. Hier loop je met plezier even rond!
Op weg naar Tafraoute hadden we nog een stookpotje gekocht die we als BBQ wilden gaan gebruiken, ook deze staat nog ongebruikt in de camper en daar moet nodig een eind aan worden gemaakt. Op de markt houtskool gekocht en vanavond de BBQ ingewijd! Een lekker stukje kip van de Majane, een gepofte aardappel en sla maken de maaltijd helemaal kompleet, heerlijk!
Na een rustdag zijn we weer klaar voor de volgende etappe, Moulay Bousselham. Buiten is het bewolkt en vanochtend heeft het af en toe een klein beetje geregend, als we wegrijden is het al weer droog. We gaan richting Casablanca en slaan na 1 km rechtsaf, een smalle en niet al te beste verbindingsweg (wel goed te doen) naar de N1 weg, op deze manier vermijden we dat we in de binnenstad van Casablanca terecht komen en dat is nou net de bedoeling.
We worden een paar keer wakker van de regen die op het dak klettert, gisteren op Internet al gezien dat de weersverwachtingen voor de komende dagen er niet al te best uit zagen, bewolking, regen, onweer en maar mondjesmaat de zon. Ook in Zuid Spanje zagen we hetzelfde weerbeeld, nog tot na het weekend blijft het dit weer, dinsdag wordt er pas weer volop zon voorspelt.Het klaart wel wat op maar de temperatuur blijft steken op 17 graden, lekker buiten zitten is er niet bij.
We besluiten verder te rijden, zitten wachten op de zon die voorlopig toch niet komt heeft niet zo veel zin. We rijden via de R406 naar Souk-el-Arba-du-Rharb, spreek dat maar eens uit op z’n Arabisch, en nemen dan de weg richting Ksars-el-Kebir, op deze weg weten we een aantal aardewerk stalletjes en we hebben nog wat ruimte! Na de regen is het in de dorpjes waar we doorheen rijden een grote modderpoel, geasfalteerde wegen in de dorpjes daar hebben ze hier nog nooit van gehoord.
Vanaf Souk enz. enz. zien we tientallen stalletjes langs de kant van de weg, wij wachten nog even, in de buurt van Ksar enz. hebben we op de heenweg een glasfles gekocht en die gaan we nu weer, nog steeds niet leeg, inleveren en tegenover het gasdepot is ook een hele grote uitstalling van aardewerk en daar gaan we nog het e.e.a. uitzoeken. Na heftig onderhandelen zijn we een paar schalen, een grote tajine met stookpot en een paar kleine tajines rijker en is onze bestelling binnen en nu maar hopen dat we alles kwijt kunnen in de camper.
De N1 die we rijden is een mooie glooiende route met veel verschillende kleuren groen, bomen, cactussen, weilanden, palmen, maisvelden, groenten enz. Tot onze schrik zien we voor ons een auto die zo maar een fles uit de auto gooit die in tientallen stukjes uit elkaar spat!! zo doen ze dat dus in Marokko! Onderweg staan stalletjes met aardbeien, even stoppen, een bakje aardbeien kost hier 45 cent, en we hebben een lekker broodje aardbei bij de lunch!
Tegen de verwachting in is de zon weer gaan schijnen, zo zie je maar dat je niet altijd op de weermannen moet vertrouwen en wordt het toch nog 22 graden. We rijden door tot Larache en gaan daar naar de camperparking, geen bijzondere plek maar een prima plek voor één nacht en kunnen nog een poosje lekker buiten zitten. Op het terrein is een restaurantje en daar geven we ’s avonds onze laatste dirhammen uit.
Met de zon in de camper gaan we via Assilah op weg naar Port Tanger Med. We volgen de N1 verder naar het noorden en in Tanger gaan we naar de autosnelweg, maar eerst gooien we de tank nog even vol met diesel, natuurlijk hadden we hiervoor nog wat dirhammen bewaard, het is echt leuk om hier de tank nog even vol te gooien, de diesel kost hier nog steeds 68 cent per liter, op internet opgezocht wat de dieselprijs in Nederland is, schrik niet: € 1,40 en dat is 0,20 cent duurder dan 3 maanden geleden, het moest niet mogen!
Om 11.45 uur rijden we het haventerrein op, we zijn nog maar net op het terrein en de eerste controle is een feit, retourbewijs en paspoorten, dan naar Gare Maritiem voor de retour tickets, dan de gele papiertjes inleveren en een stempel in de paspoorten. Weer een loket, nu het inklaringspapier van de camper waar ook weer en stempel opkomt en dan is het wachten op de scan, het duurt bijna een uur voor we aan de beurt zijn. Achter de scan staat een auto die totaal is uitgekleed, alle banden zijn eraf en worden opengesneden gesneden, iets ontdekt??
Na twee uur en drie kwartier hebben we alle formaliteiten achter de rug en staan we klaar om de boot op te gaan, maar voor we de boot op kunnen krijgen we toch nog één keer een paspoortcontrole. Het heeft wat voeten in de aarde voordat je Afrika uit bent.
Om half vier gaan de trossen los, na bijna 8 weken en 4198 kilometer verlaten we Marokko, een land met bijzonder vriendelijke en behulpzame mensen, ze “bewaren” zelfs je mobiele telefoon! Wat hebben we een geweldige tijd gehad, eerst samen met Rob en Adrie en Nick en Joke en de laatste weken lekker met z’n tweetjes.
Marokko, een land dat je moet zien, ruiken, voelen en proeven, een land van grote tegenstellingen, vaak adembenemend mooi, vooral de natuur in het oosten, midden en zuiden is onbeschrijfelijk, maar soms ook lelijk, erg vies en vooral stoffig. Sommigen mensen zijn stinkend rijk maar veel vaker zagen we schrijnende armoede.
We steken de 13 kilometer brede straat van Gibraltar over (hebben vanaf de boot een mooi uitzicht op “De Rots”) en om half zes leggen we aan in de haven van Algeciras, de boot doet er één uur over maar in Spanje is het een uur later dan in Marokko en zo is een dag weer snel voorbij! We rijden als eerste de boot af en gaan naar het strand in Tarifa waar ons Marokkaanse avontuur 8 weken geleden begon, kunnen nog even buiten zitten en onder het genot van een glaasje evalueren we deze toch wel heel bijzondere reis.
Precies 3 maanden onderweg en weer terug op Europese bodem, vandaag blijven we nog een dagje relaxen op het strand van Tarifa, morgen beginnen we aan de terugreis. Ons plan om via de Portugese kust terug te rijden hebben we laten varen, willen erg graag onze kinderen en kleinkinderen weer zien, spreken en voelen. We zoeken een mooie route door Spanje en Frankrijk, die we niet met een sneltrein vaart maar op 60+ snelheid gaan rijden, en hebben afgesproken dat we zondag 8 mei weer terug zijn op ons honk! We zien er naar uit!